Een impressie
Door Matthijs Hisschemoller
De Haarlemse rechtbank had er de hele dag voor uitgetrokken, dinsdag 13 januari vanaf 9.30 uur in de ochtend. Er waren drie rechters om het proces in goede banen te leiden. Zes partijen hadden beroep ingesteld tegen de omgevingsvergunning voor circuit Zandvoort, waaronder het circuit zelf. Daarnaast stichting Duinbehoud, stichting Vrienden van Middenduin, een inwoner van Zandvoort, stichting Rust bij de Kust en natuurlijk de Vereniging Minder Herrie Circuit. De gemeente Zandvoort werd vertegenwoordigd door de Omgevingsdienst IJmond, de ODIJ. Dit is inderdaad, dezelfde instelling die de wethouder van Haarlem heeft geadviseerd een motie die de gemeenteraad met overgrote meerderheid had aangenomen, niet uit te voeren. Het circuitlawaai kan, althans volgens de ODIJ, over een afstand van meer dan 3 km niet goed gemeten worden.
Ruim 30 leden en sympathisanten van de VMHC hadden de moeite genomen om naar de rechtszaal te komen (zie ook de foto). Sommigen zijn zelfs tot het eind gebleven. Ik moet zeggen: dit was een enorme steun. Onze advocaat Jan-Eelco Dijk zat vooraan met naast zich Erik Roelofsen van de Nederlandse Stichting Geluidshinder (NSG) en mij. Dr. Jan de Laat Van de Universiteit Leiden zat net achter ons. Hij ondersteunde ook Rust bij de Kust.
De rechtbank is kennelijk niet gewend aan overweldigende belangstelling. De zaal was bomvol, de ventilatie niet optimaal en niet iedereen achterin kon goed verstaan wat werd gezegd. Maar één ding was duidelijk door de grote opkomst: de weerstand tegen de ongebreidelde exploitatie van het circuit neemt toe.
Het idee dat de overlast ook mensen raakt in de woonwijken ten oosten van de duinen was kennelijk nieuw voor de rechtbank. Eén van de rechters zei al kort na aanvang dat hij wandelend door de Kennemerduinen “wel uns” het circuit kon horen, maar of dit nou overlast was ….. En de Omgevingsdienst, gesteund door het circuit, betoogde nog eens dat hun berekening conform de voorschriften van de rijksoverheid uitwezen dat het geluid van het circuit in bijvoorbeeld het Ramplaankwartier… Nou ja, het was wel te horen, maar van echte overlast kun je niet spreken. Dr. Jan de Laat wees de rechtbank er op dat ook weinig geluid flink storend kan zijn. Het voorbeeld dat iedereen wel kent is de druppelende kraan waar je ’s nachts wakker van wordt.
De rechters en de ODIJ gingen ook nog in op de ontvankelijkheid van de VMHC. Er werden diverse argumenten genoemd om onze vereniging uit te sluiten van de rechtsgang. De omgevingsdienst ODIJ, namens de gemeente Zandvoort, en het circuit zetten alles op alles om te voorkomen dat ons pleidooi wordt meegenomen in de vergunning.
Wat is er zo uniek aan ons pleidooi dat wij niet mee zouden mogen doen en anderen wel? Na zoveel maanden onderzoek doen en ons er in verdiepen realiseer ik mij nu beter dat onze eisen verder gaan dan die van anderen. Natuurlijk, het circuit mag blijven als het aan ons ligt. Wel hebben wij met nadruk gewezen op de overlast voor mensen in de wijken in Bloemendaal en Haarlem. Wij vragen beperkingen aan het aantal acedagen en per dag te racen uren. Wij vragen ook om aanpassing van geluidsnormen als daar aanleiding voor blijkt te bestaan.
Daarom moeten er eerst eerlijke geluidsmetingen plaatsvinden, aan de oostzijde en zuidzijde van het circuit en in Bloemendaal, Haarlem en Zandvoort. Je zou zeggen dat eerlijk meten de basis is om goede normen vast te stellen. Maar ODIJ en het circuit zijn tegen geluidsmetingen, want die zullen volgens hen niets opleveren. Wat is er zo gevaarlijk aan eerlijke geluidsmetingen als die niets opleveren?
Tijdens de zitting heb ik zelf al aangegeven dat de Driving Fun race van 11 december jl. in mijn moestuin op een kleine honderd meter westelijk van de Westelijke Randweg het geluid van de randweg overstemde. Op het circuit werd die dag een geluidsgemiddelde van 48 dB gemeten, inderdaad niet veel. Kennelijk is dit racegeluid met een matige west-zuidwestenwind zo hard dat ik in Haarlem van overlast mag spreken.
Wij hebben de rechtbank schriftelijk en mondeling uitgelegd hoe het mogelijk is dat circuitgeluid, zelfs op grotere afstand, tot aanzienlijke overlast kan leiden. De experts hebben ons hierbij enorm geholpen. Laten wij afwachten hoe de rechtbank met onderstaande argumenten in haar uitspraak zal omgaan:
- Het rekenmodel waarvan ODIJ zich heeft bediend is volgens de richtlijnen voor meten en rekenen van de rijksoverheid geschikt voor berekeningen van geluidsbelasting over afstanden van enkele tientallen meters tot anderhalve kilometer van de bron. Geluidsoverdracht van circuit Zandvoort vindt over afstanden tot wel 7 km plaats. Tijdens de zitting heeft Erik Roelofsen dit punt nog eens benadrukt, want het betekent dat de omgevingsdienst IJmond zich juist niet aan de meet- en rekenvoorschriften van de rijksoverheid heeft gehouden.
- Alleen door te meten kan betrouwbare informatie worden verzameld. Er zijn zoveel onzekere factoren op grotere afstand dat modelleren niet tot betrouwbare uitkomsten leidt. Verschillen in geluidsniveau kunnen worden verklaard door diverse oorzaken, zoals: het brongeluid (incl. de vorm en omvang van het circuit); de (wind)richting en windkracht; het klimaat (lage- of hoge luchtdruk, temperatuur, neerslag); de bodemgesteldheid (duin, zand, bos, heide, bebouwde omgeving); de bodemstructuur (duinen, heuvels, weerkaatsingen aan gebouwen).
- Niet alleen de gemeten geluidniveaus (dB’s) bepalen de overlast, maar ook de specifieke kenmerken van racelawaai. Onderzoek in Assen wijst uit dat het percentage ernstig ‘gehinderden’ door het circuitgeluid daar, veel hoger ligt dan op grond van de ‘dosis-effectrelatie’ normaal gesproken verwacht mag worden. In simpele taal: dit verklaart waarom wij op 100 meter van de Westelijke Randweg veel meer last kunnen hebben van 48 dB circuit dan van het autoverkeer.
Wij hebben de rechtbank voorgehouden dat er de afgelopen 30 jaar geen enkele rekening is gehouden met de belangen van duizenden inwoners van woonwijken ten oosten van de duinen. Ook hebben we aangegeven dat dit de komende 30 jaar niet zal gaan gebeuren, tenminste als het aan de gemeente Zandvoort ligt. Wij zijn benieuwd of de rechtbank hier iets aan wil/kan doen.
Mocht dit niet zo zijn, dan is er voor ons nog niets verloren. We kunnen in dat geval in beroep gaan bij de Raad van State. Wellicht zijn er nog andere mogelijkheden. Die zullen we met elkaar gaan onderzoeken.
